ethiek

belangrijk

ethiek wordt steeds belangrijker

en complex

... maar tegelijk ook complexer.

bekwaam je

gelukkig kan je je er persoonlijk in bekwamen

doe het nu

en liefst zo vroeg mogelijk.

ook voor organisaties

je kan die kennis ook toepassen in je organisatie

"zin in zinderend zinnigs" loont

in elk geval, "zin in zinderend zinnigs" loont

Waarom zinnings?

Ethiek wordt steeds belangrijker.

De morele lat ligt hoger en hoger, de gevolgen van een misstap kunnen groot zijn. Die evolutie is onmiskenbaar en onstuitbaar.
Lees meer

In een complexe en hyper verbonden wereld, ben je nooit zeker of je niet medeplichtig bent aan één of ander onrecht.

Onze maatschappij evolueert naar hogere ethische standaarden

Kijk maar naar hoe we nu denken over onze vroegere nationale sport: belastingontwijking en -ontduiking, dat levert de daders tegenwoordig zware reputatieschade op. De debatten rond roken, duurzaamheid, eerlijke fiscaliteit van tech-giganten, de opkomst van GDPR, de bonus- en dividend-discussie in corona-tijden: allemaal tekenen van een veranderende moraal. 

Als organisatie kan je beter voorlopen op de evolutie van de morele standaarden: je gedrag van vandaag zal morgen beoordeeld worden door de morele bril van morgen, niet die van vandaag. Om geen toekomstige reputatieschade te lijden, moet je dus nu al anticiperen op hoe hoog de ethische lat morgen zal liggen.

Meer en meer mensen zoeken een coherentie in al hun levensonderdelen: werk, familie, vrienden, verenigingsleven, sociale engagementen, alles moet coherent zijn met het persoonlijk waardenkader

Jongeren, maar zeker niet enkel zij, zoeken steeds vaker zingeving in hun job, en stuwen het duurzaamheidsbeleid in organisaties. Zowel zingeving als duurzaamheid hebben allebei een ethische kern.

Stress is een niet weg te denken fenomeen in deze tijden van rush en angst. Vaak zegt men: als autonomie en waardering afwezig zijn, komt stress opzetten. Morele stress kan betekenen dat je geen autonomie had om te doen wat volgens jou het goede was.     

Consumenten hanteren meer en meer ethische overwegingen bij hun aankopen: volgens een studie uit 2018 van Edelman is 64% van de consumenten een “belief-driven buyer”, het jaar ervoor was dat 51%.

Kortom, ethiek wordt dus steeds belangrijker …

…maar tegelijk ook complexer

De grote ideologieën leiden ons niet meer, we moeten zelf uitzoeken wat het goede is, en velen kijken ons op de vingers. 
Lees meer

De grote ideologieën leiden ons niet meer, we delen geen grote ethische kaders meer met de subgroep waarin ons leven zich afspeelt. we moeten zelf uitzoeken wat het goede is. Ethiek wordt geïndividualiseerd, de moraal wordt gedemocratiseerd. In een complexe en hyper verbonden wereld, komen er veel meer dilemma’s op ons af: wat vind jij nu precies van aanpak in Singapore van de corona-uitbraak?

De filter bubbles zorgen voor een continue eenzijdige blik op de wereld. Een peulengaleis-adept vindt dat voor elk probleem een hamer en een beiteltje dé oplossing is. Vaak hoor je “oplossing zoekt probleem”: wat ook het probleem is, het antwoord is altijd (schrappen wat niet past) meer vrijheid / bestuurlijke autonomie / een terugkeer naar vroeger / minder ongelijkheid / … . Hoe kan je zorgen dat je je ethisch oordeelsvermogen dan toch nog genoeg uitdaagt en bij kan sturen? 

Als de angst regeert en polarisatie de norm is, hebben simpele boodschappen een streepje voor. Maar morele dilemma’s zijn nu net dilemma’s omdat geen van de handelingsopties zonder schade is. Morele kwesties zijn dus meestal niet eenvoudig, hebben nood aan nuance en zorgvuldig denken, en je moet al zwaar uit de hoek kunnen komen om daar voldoende aandacht voor te krijgen dezer dagen. 

En tegelijk hebben we geen gemeenschappelijke taal meer om over ethische kwesties met elkaar te praten: wie kent er nog de tien geboden? Velen zeggen dat we de idealen van de Verlichting moeten verdedigen “om onze waarden te verdedigen”, maar weet jij in de praktijk hoe je de Verlichting erbij moet halen als je voor een dilemma staat?

Heb je ook vrienden of familieleden waarmee je voor de lieve vrede sommige onderwerpen maar beter uit de weg gaat? Een soort gewapende vrede omdat je weet dat je niet in staat bent het gesprek aan te gaan zonder dat dat ontspoort? 40% van de Amerikanen zeggen echt niet over politiek te willen praten op het Thanksgiving-familiefeest, en 45% twijfelt of het wel een goed idee is. Dat is dan toch één ding waarin ze verenigd zijn.

Milieu, klimaat, mensenrechten, de strijd tegen kinderarbeid, eerlijke handel, armoedebestrijding, het recht op proper water, de SDG’s, … : als organisatie wordt je geacht de hele ketenverantwoordelijkheid op te nemen: van jouw leveranciers (en hun  leveranciers), via je eigen processen, naar de verdeler van je producten of diensten, tot en met het eventueel recycleren van je producten. Niet eenvoudig, en je zal prioriteiten moeten stellen in je plan van aanpak. Wat is dan een rechtvaardige verdeling van je beperkte middelen om het ene voorrang te geven op het andere?

Organisaties en bedrijven horen agile te werken, en zelfsturende teams op poten te zetten. Dat betekent dat die teams ook voldoende zelfredzaam moeten zijn op ethisch vlak: je wil dat ze sowieso nooit onder de kwaliteitslat doorgaan, dat ze enkel rendabele dingen voorstellen, en ook qua ethiek liggen je verwachtingen hoog: je wil niet dat je teams je reputatie te grabbel gooien.

Als organisatie stel je dan gedragscodes op, maar die dekken nooit volledig alle concrete gevallen die zich kunnen voordoen, en bovendien verandert onze VUCA-wereld zo snel dat te concrete gedragscodes snel achterhaald zijn. Dus wil je medewerkers die ook steeds zelf blijven nadenken over het moreel gehalte van je diensten en producten, en zich niet beperken tot het volgen van enkele regeltjes.

Het geheugen van het internet maakt het ook moeilijker: trollen die op oude zaken stoten uit je verleden hebben weinig mildheid en begrip voor de imperfecte menselijke natuur. Als je een gedurfd engagement vertoont, moet je track record perfect zijn of je wordt al snel hypocriet genoemd. Terwijl we weten: de moraal evolueert constant, en het streven naar een deugdzaam leven kan nooit perfect zijn. Je moet blij zijn met elk bijkomend inzicht en de moed hebben er naar te handelen.

Ethiek wordt dus ook steeds complexer, maar is er dan toch niet iets aan te doen?

Gelukkig kan je je er persoonlijk in bekwamen

De essentie van 4 grote ethische theorieën kan je snel aanleren, en zo je taal verrijken met de cruciale concepten om evenwichtiger afwegingen te maken.
Lees meer

Zodra je de achtergrond kent van enkele concepten, regels en principes uit de grote Westerse ethische stromingen, zie je ze overal opduiken. Plots zie je opiniebijdragen, krantenartikelen en blogs waarbij je direct herkent welke ethische theorie de bovenhand had. Je kan leren hoe je dan met de andere theorieën een rijker optiepallet bedenkt, en een betere afweging maakt dan wanneer je slechts ééndimensionaal denkt.

Je kan leren wat waarden en normen zijn, en wat emoties er mee vandoen hebben. Dat kan je in staat stellen om beter te communiceren over zaken die je rechtvaardigheidsgevoel raken. Je zal beter in staat zijn de dialoog te onderhouden als je weet wat emoties en waarden bindt.

Cruciale begrippen als vrijheid, autonomie en verantwoordelijkheid worden heel concreet hanteerbaar als je er samen even over nadenkt. Kennis van deze begrippen brengt zowel mildheid als scherpte in je innerlijke morele dialoog.

Enkele oefeningen in moreel beraad kunnen duidelijk tonen hoe je een weloverwogen afweging maakt rond een zeer concrete ethische kwestie. Geen rocket science, maar een heel praktische aanpak.

Het helpt om de morele mist in je hoofd op te lossen.

Zinnings biedt deze vorming aan in een opleiding Ethiek.

Gelukkig kan je je dus persoonlijk bekwamen in ethiek …

 

en liefst zo vroeg mogelijk.

Organisaties kunnen een ethisch hellend vlak in de kiem smoren door medewerkers nu op te leiden. Jongeren beginnen gemiddeld vanaf 16 jaar een individueel waardenpatroon te hanteren. 
Lees meer

Er is een theorie over de morele ontwikkeling van een mens, gebaseerd op onderzoek van Piaget en later Kohlberg. Dat model focust op het gevoel voor rechtvaardigheid als teken voor morele ontwikkeling.

Het zegt dat een kind tot 12 jaar eerst vooral bezig is met straf vermijden, daarna ook wederzijds voordeel zoeken, en zich later ook afstemt op wat anderen goed vinden.

Elk ontwikkelingsniveau heeft dus zijn karakteristieke motivatie om te doen wat je doet in morele rechtvaardigheidskwesties.

In de puberteit zou de mens dan nog een stapje verder zetten en zich ook schikken naar de wetten en regels van de peer-groep.

En daarna komt het echte morele ontwikkelingsniveau, dat ontsnapt aan de externe conventies en waarin je je eigen waardenpatroon ontwikkelt, en uiteindelijk als vanzelfsprekend bewust doordachte ethische standpunten inneemt. Je vindt iets goed omdat het niet tegen je eigen principes ingaat.

Bij de opbouw van die principes en het eigen waardenpatroon is het dus nuttig om kennis, vaardigheden en een taal te hebben die goede morele afwegingen vergemakkelijkt.

Vandaar: adolescenten op secundaire scholen en universiteiten zijn gebaat bij goede opleiding rond moraal. Zinnings biedt dan ook opleidingen en workshops aan voor deze leeftijdsgroepen.

Ook voor organisaties is dat een interessante theorie.

Het laagste niveau is “het vermijden van straf”. In organisaties kan je nagaan of er veel medewerkers doen wat ze doen omdat ze vooral straf (of sancties) willen vermijden. De bedrijfscultuur zal in dat geval eerder draaien rond “je gedeisd houden”, fouten vermijden en niet teveel risico te nemen.

Of het andere uiterste: het zou kunnen dat veel medewerkers perfect conform hun eigen waardenpatroon werken en het idee hebben dat hun moreel oordeel leidend is en ze autonoom mogen denken. De bedrijfscultuur zal in dat geval aanleunen bij gedurfd, zinvol en betrokken ondernemerschap.

Vanzelfsprekend zullen medewerkers gemotiveerder, meer betrokken en loyaal zijn als ze hun ethisch ei volledig kwijt kunnen in hun job. Als je wil weten of je bedrijfscultuur voldoende ethisch is, of hoe matuur die is, of hoe die evolueert, is een onderzoek naar het overheersende type motivatie zeer openbarend. Het is vaak een goede nulmeting bij het starten van een update van het bedrijfsbeleid rond ethiek. Zinnings kan dergelijk onderzoek in jouw organisatie begeleiden.

Overigens is er nog een andere reden om als organisatie niet te wachten met het versterken van de ethische competenties: het ethisch hellend vlak. Stel dat medewerkers één of ander ethisch minder sterk gedrag zien bij collega’s, dan stellen ze zichzelf de vraag of ze ingrijpen of niet. Vaak is het een hele drempel om initiatief te nemen en collega’s op dergelijk gedraag aan te spreken, dat vergt wel wat moed. Niet iedereen zal over die drempel heen geraken. Maar dan ben je als medewerker wel deels medeplichtig, en heb je voor andere zaken niet meer de geloofwaardigheid om in te grijpen als je het in die situatie dan wel zou willen.  En dus laat je dat ook maar passeren. En voor je het weet zit je op een ethisch hellend vlak in je organisatie, want niemand grijpt nog in. En zo ontstaan subculturen waarin andere normen gelden dan wat de buitenwereld verwacht, en vroeg of laat wreekt zich dat. Je kan dus maar beter te vroeg dan te laat beginnen met het versterken van de communicatieskills rond ethische thema’s in je organisatie. Een noodzakelijke voorwaarde om elk ethisch hellend vlak in de kiem te smoren.

Je kan die kennis ook toepassen in je organisatie.

Drie aparte ethische concepten leiden je naar een betere missie, beleid (rond verloning, promotie of marketing), en gedragscodes. En het vierde vangt de lacunes in de eerste drie op: het zorgt voor zelfredzame, ethisch competente medewerkers. 
Lees meer

Eigenlijk vertrekt alles van dat laatste: zorg allereerst dat je als organisatieverantwoordelijke persoonlijk goed beslagen bent in ethiek. Dan heb je daarna geen drempels of twijfel om binnen je bedrijf de kar te trekken en het voorbeeld te geven. Neem eerst jouw zuurstofmasker vooraleer je anderen begint te helpen. Inzicht in ethische beginselen levert je de energie om er daarna bedrijfsbreed mee aan de slag te gaan.

Je kan dan beginnen werken aan het verbeteren van het eerste domein dat hierboven vermeld staat: de missie en de visie: waarom bestaat je organisatie, wat zou ontbreken in de wereld als je organisatie er niet was, en hoe ga je dat waarmaken. “Purpose” zoals het nu vaak genoemd wordt, kan je gedragen, gedeeld en geloofwaardig maken als je met je team samen werkt aan het ethisch gehalte van je missie en je visie.

Veel rechtvaardigheidskwesties in een organisatie draaien rond beleid: zijn de verschillen in verloning rechtvaardig, heeft iedereen en eerlijke kans op promotie, of nog: is onze persuasieve reclame en marketing wel koosjer? Dat kan ook onderzocht en verbeterd worden op basis van ethische afwegingen.

Gedragscodes zijn noodzakelijk maar niet alleen zaligmakend. Je hebt beter korte maar gedragen en gerespecteerde gedragscodes, dan paraplu-versies die zo lang zijn dat niemand ze leest. Of niet?

Maar de cruciale factor is dat je medewerkers bekwaam zijn om hun eigen oordeel te vormen, dat ze blijven nadenken, verder dan wat de gedragscodes, het beleid of de missie vertellen. Enkel zo vang je de gaten op van de andere drie factoren, en bovendien zorg je dat morele stress vermindert en de betrokkenheid van je medewerkers verhoogt. Eigenlijk heeft het enkel zin om aan de eerste drie domeinen te werken (missie, gedragscodes, beleid) als de betrokkenen ook de basis-ethiek-taal beheersen en bekwaam zijn een eigen afweging te maken in ethische kwesties. Missie, gedragscodes en beleid zouden dan het orgelpunt kunnen zijn van de individuele ethische competenties van je team.

Moreel beraad is een gespreksmethode in groep of individueel, waarbij concrete kwesties besproken worden, en die zowel het beleid of de gedragscodes of procedures kan verrijken, maar ook de interne communicatie en dialoog verbeteren en de teamgeest bevorderen. Het aanbieden van moreel beraad is een onderdeel van het preventiebeleid rond morele stress, en is een concrete actie die de ethische cultuur in een organisatie verankert.

Zinnings biedt organisaties opleidingen aan, het begeleiden van moreel beraad-sessies, workshops,  advies en presentaties rond ethiek.

En of je nu vooral persoonlijk ofwel voor je organisatie geïnteresseerd bent in het praktisch toepassen van ethiek, …

In elk geval: “zin in zinderend zinnigs” loont.

Ethiek enkel omdat het loont, dat is natuurlijk niet ethisch.
Maar je kan er niet om heen dat het loont: minder stress, meer dialoog, het sneller ontmijnen van spanningen, bewustere keuzes, meer betrokken medewerkers, … en je kan iedereen recht in de ogen kijken. En het is zoveel plezanter om te leven en te werken op een manier waar je echt achter kan staan.
Lees meer

Ethiek wordt belangrijker maar tegelijk ook complexer, zoals hoger uiteengezet. Het loont dan zeker om beter beslagen op het ijs te komen

Loont ethiek altijd in de zakenwereld? Dat zou veronderstellen dat iedereen te goeder trouw is, en dat iedereen de lange termijn beoogt, dat is wat veel gevraagd vrees ik. Maar de veranderende publieke opinie, het ethischer consumentengedrag, de nood om als organisatie voorop te lopen op die publieke opinie, de hardere en snellere publieke morele verontwaardiging op sociale media bij incidenten, de verwachtingen van je medewerkers, stress-preventie, de morele componenten van duurzaamheid en zingeving, … zijn factoren die het nut belichten van een goed ethisch beleid.

Beter risicomanagement, reputatiebeheer, retentie van medewerkers, persoonlijke energie en zingeving, zelfredzaamheid en autonomie, daar komt het op neer.

Nieuws

 Nieuwe data open opleidingen:

“Ethiek – zin in zinderend zinnigs”:

15+16 maart 2021

en 25+26 mei 2021.

23/10/2020 : nieuwe blog en podcast: over gelijke kansen.

24/9/2020 : heeft een gezondheidseconoom een ander moreel kompas dan u en ik? En een viroloog?

Lees het in de blogs.

 Nieuwe data open opleidingen:

“Ethiek – zin in zinderend zinnigs”:

7+8 december 2020

en 15+16 maart 2021.

Voor wie

Particulieren

Je kan bij Zinnings de open opleiding “Ethiek” volgen (2 dagen), en de vervolgdag “Ethiek in organisaties”, bv voor toepassing in je sportclub, culturele vereniging, vrijwilligerswerk of de organisatie waar je voor werkt.

Organisaties

Je kan individueel deelnemen aan een opleiding uit het open aanbod. Een opleiding, moreel beraad of workshop kan ook doorgaan binnen je organisatie.

Zinnings kan ook advies geven, en is ook beschikbaar voor presentaties of keynotes.

Onderwijs

Voor adolescenten is de ideale combinatie: een moreel beraad-sessie (een super concrete ethische afweging rond een kwestie die zij zelf aanbrengen) gevolgd door een aangepaste versie van de opleiding.

Wat kan zinnings voor jou betekenen?

01. Opleidingen

Zinnings biedt een tweedaagse opleiding aan om je persoonlijk te bekwamen in ethiek, en een vervolg-dag om die kennis toe te passen in je organisatie. Er is ook een korte versie van een halve dag voor scholieren en studenten.

 

02. Moreel beraad

Een begeleide gespreksmethode voor een groep van 3 tot 12 deelnemers, waarbij een concrete morele kwestie besproken wordt. Het duurt ongeveer twee uur, en leert een team iets bij over het concreet probleem, maar ook over elkaar.  

03. Workshops 

Praktische, interactieve overlegmomenten op maat van een organisatie; ze kunnen gaan over een crisismoment op ethisch vlak, over het implementeren van je kernwaarden, over het aanscherpen van je missie, beleid of gedragscodes.

Maar bv ook over hoe je een ethisch beleid in je organisatie vorm geeft.

 

04. Advies

Over ethische kwesties in organisaties. Over beleid, bewustwordings- of opleidingsprogramma’s, het verrijken van de missie en de visie, het laten leven van gedragscodes. Hoe je moreel beraad kan inpassen in stresspreventie, of hoe je de kernwaarden van je organisatie doet leven.

05. Presentaties

Wil je met iedereen delen hoe zinderend het kan zijn om zinnig bezig te zijn?

Wil je je laten prikkelen over hoe simpel het soms kan zijn om ons moreel buikgevoel te kunnen benoemen?

 

01. Opleidingen

Zinnings biedt een tweedaagse opleiding aan om je persoonlijk te bekwamen in ethiek, en een vervolg-dag om die kennis toe te passen in je organisatie. Er is ook een korte versie van een halve dag voor scholieren en studenten.

02. Moreel beraad

Een begeleide gespreksmethode voor een groep van 3 tot 12 deelnemers, waarbij concrete morele kwesties besproken worden. Het duurt ongeveer twee uur, en leert een team iets bij over een concreet probleem, maar ook over elkaar. 

03. Workshops

Praktische, interactieve overlegmomenten op maat van een organisatie; ze kunnen gaan over een crisismoment op ethisch vlak, over het implementeren van je kernwaarden, over het aanscherpen van je missie, beleid of gedragscodes. Maar bv ook over hoe je een ethisch beleid in je organisatie vorm geeft.

04. Advies

Over ethische kwesties in organisaties. Over beleid, bewustwordings- of opleidingsprogramma’s, het verrijken van de missie en de visie, het laten leven van gedragscodes. Hoe je moreel beraad kan inpassen in stresspreventie, of hoe je de kernwaarden van je organisatie doet leven.

05. Presentaties

Wil je met iedereen delen hoe zinderend het kan zijn om zinnig bezig te zijn? 

Wil je je laten prikkelen over hoe simpel het soms kan zijn om ons moreel buikgevoel te kunnen benoemen?

Agenda open aanbod

15+16/03/2021 Open opleiding Ethiek

9.00 uur – Geetbets: Heerlijckyt van Elsmeren. De opleiding “Zin in zinderend zinnigs”: tweedaagse basisopleiding Ethiek, een praktische toepassing van de grote westerse stromingen in de ethiek.
Prijs: 850,00 € incl BTW voor de tweedaagse opleiding met overnachting. 25% korting voor particulieren, VZW’s en CV’s in de sociale sector.

25+26/05/2021 Open opleiding Ethiek

9.00 uur – Geetbets: Heerlijckyt van Elsmeren. De opleiding “Zin in zinderend zinnigs”: tweedaagse basisopleiding Ethiek, een praktische toepassing van de grote westerse stromingen in de ethiek.
Prijs: 850,00 € incl BTW voor de tweedaagse opleiding met overnachting. 25% korting voor particulieren, VZW’s en CV’s in de sociale sector.

Contact

Heeft u een vraag of een opmerking? Neem dan contact op via onderstaand contactformulier. Wij contacteren u zo spoedig mogelijk.

Of mail naar info@zinnings.be